Izan eta ukan uztartuz

Egungo gizartean, eta batez ere aberriarekiko maitasun bat agertzen duten sektoreetan, nafar izan ginenaren ideia aski zabaldua dago. Nafarroa euskaldun politikoki libreen lurra izan zela ezaguna da, baina honi bigarren mailako argumentu izaera ematen zaio. Lurraldetasuna txikiagotzeaz aparte, ez zaio estatalismoari beharrezko garrantzia ematen, lur honen askatzaile diruditen askok terminologia antzu bat erabiltzen dute uneoro.

Estatuen aurrean erreibindikazioak egiterako orduan, garenari eta izan garenari heldu behar diogu. Ezin genezake euskararen bizkarrean jarri gure asktasunaren zama, are gutxiago euskara (zoritxarrez) lurraldearen zati batean soilik ezagutzen denean: hori argi dugu Nafarroa Osoa defendatzen dugunok, baina Zazpiak Bat-aren defendatzaileek ere horretan pentsatu beharko lukete.

Euskarak sortutako guzti horren erreibindikazioa ere egin behar dugu. Gure hizkuntza hain zahar eta ezberdin horrek, mentalitate ezberdin bat eman zigun, lurra eta giza harremanekiko beste ikuspegi bat, eta horrela, guk gure estatua sortu genuen, mentalitate hori oinarritzat hartuta gure gizartea gure erara antolatzeko. Gure burujabetasunaren konkistak, gure hizkuntzaren gutxitzea ekarri du, eta honek gure mentalitatean zulo handi bat eragin: gure burujabetasunaren beraren ukapenera heldu gara.

Oraingo politikari "soberanista" batzuek hain zuzen horri egiten diote erreferentzia, burujabetzari. Ez al dira ba konturatzen, burujabetza gu gure jabe izatea dela, gure legeak egitea inork legerik ezarri gabe? Espainiako eta Frantziako urnetan bozkatzen jarraitzen dugun bitartean, burujabetzari uko egiten jarraituko dugu.

Egoera ez-demokratikoa bizi dugu, bai, baina ez alderdi politiko bat ilegalizatuta dagoelako soilik, baizik eta herriaren borondatearen kontra estatu zapaltzaileek haien borondatea gainjartzen dutelako. Egoera biolentoa bizi dugu bai, baina ez soilik armen ahotsagatik, baizik eta lege batzuk inposatu egin dizkigutelako (burujabetza zuzenean akatuz). Kolonizazioa, okupazioa, hori da bizi duguna. Eta herri kolonizatu eta okupatu bezala jarraitzen dugu, bozkatu ahal edo ez, biolentzia fisikoa egon edo ez. Herri kolonizatu eta okupatu bezala jarraituko dugu, kolonizatu eta okupatuta gaudela konturatzen garen arte. Hauexek ditugu gure herriaren egoera politikoa definitzen dituzten terminorik oinarrizkoenak.

Nafarrak gara, estatu bat dugu, eta denbora luzez okupatuta dirau. Baina bizirik gaude.

Alots Gezuragak biharko egunari buruzko artikuloan idatzi bezala, "izan eta ukana uztartu" beharrean gaude, izan bagarelako, baina ukandakoa ostu egin zigutelako. Gure estatua berreskuratzea, ez dugu beste zereginik.

Komentariorik egin nahi? idatz egiguzu

Nabarrako Estatua berpiztu da Leintz Bailaran

Gure nortasun zaharrarentzat, garai latzak ditugu hauek. Bidegurutze batean gaude, zirt edo zart egin beharrean, aurrera egingo badugu. Azkenaldian, Nabarrako Estatu zaharra bere bizitasunaren seinaleak ematen ari da. Hauetariko batzuk, azken egunetan bailara gipuzkoar eder honetan eman direnak dira, hain zuzen, honen hegoaldean: antzina nabar gudarostearen gotorleku izan zen Aizorrotz mendian, eta Leintz Gatzaga hiribilduan.

Gasteizetik kostarantz doan bidean dago Gatzaga, bere arbasoen lan gatzgileari izena zor dion herria. Arima nabarra hiribilduko bizilagunengan berpiztu da: horregatik, haien herriko sarrerako atearen harrian grabatuta dagoen Gaztelako ezkutuaren gainean, Nabarrako bandera jarri dute.

Eta hau egin zutenean, banderak benetan estali egiten zuen ikur arrotz hura; hala ere, gure lagun den haizeak (betiere indartsuegia ez denean), zoritxarrezko egia erakusten digu, gure ahalegin subiranisten gainetik ageri dena: Espainiak bahituta gauzka, oraindik ere. Baina begiek eskertzen dute ikustea, estatu piriniotar zaharraren arima herrira itzuli dela, herritik sortu baitzen. Zorionak, bada, Gatzagako herriari!

Baina hau ez da guztia. Pasa den larunbatean, uztailak 24, Eskoriatzako udalerri ederreko Aizorrotz mendian, ekimen ikusgarria izan zen. Honen punturik garrantzitsuena: Bizardunak musika taldearen kontzertua, zeinak, hain arrakasta handia izan duen folk erradikal euskaldunaren erritmora, Nabarrako Estatua aldarrikatzen baitu bere “Nafarroa gure aberria”rekin. Aberriaren festa honetan, mendia jendez gainezka ageri zen.

Tontorretik, Nabarrako bandera eskegi zen, bailara osoan ikus dadin zer garen, nor garen: nabartarrak. Eta, baieztapen honekin lotuta, gehitu nahiko nuke, hortik bideratu beharko genukeela gure borroka, munduaren aurrean gure, Nabarrako Estatuaren, burujabetasuna berreskuratzeko.

Gora Nabarra Osoa askatuta!

Komentariorik egin nahi? idatz egiguzu

V mendeurrena

Hona hemen, Soberanía de Navarra blogeko idazleak egindako eta nik neuk euskaratutako iritzi artikulua.

“…Guretzat urriaren 12a zer den adierazteko gaude hemen: indiar herrien eskubideen lapurretaren, eta europar zibilizazio bakarraren inposaketaren hasiera. Nahiz eta 494 urte pasa diren iada, Alejandro VI Aita Santuaren bularen baliogabetze morala eskatzen dugu, zeinak, gure presentzia kontutan hartu barik, nazio indiarren lurren ematea Portugal eta Espainiar erreinuei egiletsi zien 1493ko maiatzaren 3an. (...) Hemen gaude, demostratzeko gu, lurraldetasunean inbaditutako eta politikoki kolonizatutako nazio haien ondorengo eta oinordekoak, berrantolatzen gabiltzala, gure balore propioekin, kolonizazioaren aurretik izan ginena izateko berriz: Libre!” 1986ko urrian, Aymará, Kolla, Kamsá, Kuna, Maya-Cakchiquel, Purépecha eta Quechua nazio indiarrek V. Mendeurreneko Komisio Espainiarraren aurrean aurkeztutako manifestutik aterata.

Nabarrako erreinuaren konkista, inbasio eta okupazioaren V Mendeurrenaren etorrera hurbilaren aurrean, Espainiako Erreinuko indar politiko, judizial eta mediatikoak hasi dira haien garaipena, haien konkista, eta gure askatasunaren bukaera ospatzeko ekitaldi oroigarriak prestatzen. Konkistatzaile eta kolonizatzaile espainiarren ekimen aurreikusgarrien aurrean, zeintzuek ez duten Nabarrako Herri edo Nazioaren benetako memoria historikoarekin inongo zerikusirik, hiritar kolektibo batetik “1512-2012 Nafarroa bizirik!” plataforma sortu zen. Honen helburua, eztabaida historiko serio eta zorrotz bat bultzatzea gizarte nabarraren aurrean, “Komisio ofizialeko” kideekin, komisio hau duda barik inposatua delarik, erakunde kolonizatzaileetatik hasita sortu baita.

Lehenago, 90eko hamarkadako bigarren zatian, Nabarrako Erret Etxeak demanda bat aurkeztu zuen Espainiako Erreinuaren aurka –eta baita, ez dezagun ahaztu, Frantziako Errepublikaren aurka-, kolonizazio eta genozidioagatik. Hain zuzen, Nazio Batuetako “Deskolonizaziorako Komite Bereziaren” aurrean. Demanda honetara batu zen 2010 urtearen hasieran Nabarrako Burujabetza Komisioa. Baina, era berean, ezin ditugu ezkutatu, ezta ahaztu, ezta disimulatu, ezta alde batera utzi, ezta deslegitimatu –hori egiteko hor daude espainiar eta frantziar inperio kolonizatzaileak- beste mugimendu edo ekimen batzuk, argi eta garbi estatalista, subiranista edota independentistak direnak. Pasatako urteetan zehar eratuz joan dira, eta gaur egun nabarzaletasun osoaren berreskurapenaren alde eta sentimendu nabarzalearen alde lanean dihardute.

Nabarrako Estatu Piriniotarraren galera ekarri zuten gertakizun historiko guztien berrikuspen zuzen eta egokia, gaurko Baskoniako gizarteak bere burua politikoki ezagutu dezan beharrezko ekintza bat da. Hau da, nabar herritar moduan, konkistaren ondoko planteamendu politikoak ahaztuz. Planteamendu hauek beste testuinguru politiko batean eginak dira, euskaldunek iada estatu inperialisten eta kolonialisten inposizioa sufritzen zutenekoa.

Idazki honen hasieran aipatutako indiar nazioek batera, nabarrok gure baliabide eta ahaleginak bateratu behar ditugu. Horretarako, ezinbestekoa da elkar onartzea, gure berezitasun ideologikoekin, baina kontu handiz aztertuz pertsona bakoitzak, talde bakoitzak, komisio bakoitzak edo erakunde bakoitzak egin dezakeen ekarpena, guztion onerako. Ezin da egon, ez da egon behar eztabaida zahar, inbidia edo dena delakoetan oinarritutako aitzakiarik. Argi izan behar dugu, gure orain dela 5 minutuko, 5 eguneko, 5 asteko, 5 hilabeteko, 5 urteko edo 5 mendeko banaketak gure etsai amankomunek erabili dituztela, haien ekintza kolonizatzailea erraztuz.

Gaur inoiz baino gehiago, gure esklabotasunaren hasieraren V mendeurrenaren hurbiltasuna dela eta –batzuentzat gehiago, besteentzat gutxiago-, gogoetarako momentu bat hartu behar dugu, iragana berrikusiz eta hausnartuz, serioski, estatu kolonizatzaileekiko (Frantzia eta Espainia) ditugun lotura politiko, judizial, fiskal... guztiak apurtzeak ekar ditzakeen onura politikoak. Batzuentzat gehiago, besteentzat gutxiago. Gaur, inoiz baino gehiago, talde bat eratu behar dugu, ekipo orekatu bat, ideologikoki zabala, barne gorrotorik gabekoa, non adiskidetasuna eta kooperazioa nagusi izango diren, Nabarra gure aberri maitearen onerako. Gaur, inoiz baino gehiago, behartuta gaude Gure Gobernu Zabala eratzera, Nabarra Nazioaren onerako.

Komentariorik egin nahi? idatz egiguzu